Prawo 4 min 2026-06-14

BHP na budowie — obowiązki wykonawcy i zleceniodawcy

BHP na budowie — co musisz wiedzieć

Budowa to jedno z najbardziej niebezpiecznych miejsc pracy. Znajomość zasad BHP chroni życie i portfel.

Obowiązki zleceniodawcy

Zapewnienie bezpiecznego stanowiska pracy

Dostarczenie instrukcji BHP i oceny ryzyka

Koordynacja prac wielu ekip

Zapewnienie dostępu do apteczki i gaśnic

Zgłoszenie budowy do nadzoru budowlanego

Obowiązki wykonawcy

Stosowanie środków ochrony osobistej (kask, obuwie, szelki)

Przestrzeganie instrukcji BHP

Zgłaszanie niebezpiecznych sytuacji

Posiadanie aktualnych badań lekarskich

Szkolenie BHP (wstępne + okresowe)

Najczęstsze wypadki na budowie

Budownictwo od lat należy do branż o najwyższej liczbie ciężkich i śmiertelnych wypadków. Według wstępnych danych GUS za 2025 r. w całej gospodarce zgłoszono ok. 66,7 tys. poszkodowanych w wypadkach przy pracy, w tym 189 wypadków śmiertelnych i 486 ciężkich. Najczęstszą przyczyną wskazywaną w statystykach jest nieprawidłowe zachowanie pracownika (ok. 41,9% zdarzeń).

Na budowie zdecydowanie dominują upadki z wysokości (rusztowania, dachy, drabiny). Do częstych zdarzeń należą także przygniecenia i uderzenia przez materiały, porażenia prądem oraz skaleczenia przy pracy z narzędziami.

Typ zdarzenia	Jak zapobiegać?
Upadek z wysokości (najczęstszy na budowie)	Szelki, rusztowania z balustradami, zabezpieczenie krawędzi
Przygniecenie / uderzenie materiałem	Prawidłowe składowanie i transport materiałów
Porażenie prądem	Wyłączanie instalacji, pomiary, zabezpieczenia różnicowoprądowe
Skaleczenia	Rękawice, osłony maszyn, sprawne narzędzia

Rozkład procentowy poszczególnych kategorii wypadków w budownictwie nie jest tu podawany — GUS publikuje przyczyny i wydarzenia powodujące urazy w innym ujęciu. Po dokładne dane sięgnij do raportów GUS (źródło poniżej).

Kary za brak BHP

Od 8 lipca 2026 r. obowiązują wyższe kary za wykroczenia przeciwko prawom pracownika (art. 283 Kodeksu pracy):

Grzywna orzekana przez sąd: od 2 000 do 60 000 zł (wcześniej 1 000 – 30 000 zł)

Mandat karny inspektora PIP: do 5 000 zł, a w przypadku recydywy (ponowne wykroczenie w ciągu 2 lat) do 10 000 zł

Odpowiedzialność karna (Kodeks karny): możliwa m.in. przy narażeniu życia/zdrowia lub wypadku śmiertelnym

> ℹ️ Stan informacji: 16.09.2026. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Przepisy i wysokość kar mogą się zmieniać — przed powołaniem się na konkretną kwotę potwierdź aktualny stan prawny u źródła.